BEELDSEQUENTIES, een hulpmiddel voor beeldjournalisten

Een goed verhaal heeft ook een straffe beeldvoering nodig. Sterke shots die het verhaal naar een nog hoger niveau tillen. We denken meestal in individuele shots. Maar met het oog op montage kunnen we beter denken in een reeks van beelden. Hoe mooi een individueel shot ook mag zijn, het staat altijd in relatie tot de andere beelden. Het mag nooit een postkaart zijn. Het geheel moet meer zijn dan de som der delen. Een beeldsequentie is een reeks shots die samen horen binnen een bepaalde actie. Het zorgt ervoor dat je een samenhangend verhaal krijgt, er meer informatie wordt overgedragen in minder tijd en dat het algemeen doel van je verhaal duidelijker wordt. Beeldsequenties zitten overal in je verhaal, het maakt altijd deel uit van een groter geheel. De principes van de beeldsequentie kunnen een hulpmiddel zijn voor beginnende beeldjournalisten.

t

(bron: handboek voor televisiemakers / G. Bueters)

Voordelen

Een beeldsequentie brengt continuïteit in je verhaal. Als je de kijker een aantal beelden aanbiedt die echt niet bij elkaar horen, geraakt die al snel gedesoriënteerd. Hij wordt uit het verhaal getrokken in plaats van erin. Een museum stap je toch ook binnen langs de ingang, om dan van de inkomhal naar de eerste tentoonstellingsruimte te gaan, trappen op naar de eerste verdieping, om uiteindelijk terug buiten te gaan via diezelfde inkomhal. Als je dit principe volledig naast je neerlegt en springt van ruimte naar ruimte, zonder een natuurlijke route te volgen, zal de kijker snel afhaken. Een beeldsequentie is dan de oplossing. Het toont een naadloze progressie. Er zit een logische vooruitgang in, de acties volgend elkaar op terwijl de sequentie zich ontvouwt. Het heeft ook een natuurlijk einde. Op het einde ben je klaar voor de volgende beeldsequentie. Het is de basis van de bewegende beeldtaal. Beeldsequenties korten de tijd in. Je krijgt het gevoel om een volledige actie te zien, zonder dat je die in real-time moet beleven. Als maker krijg je meer ideeën en emoties in minder tijd. Je verliest geen tijd met onbenullige details. Een beeldsequentie geeft de video direct ook een meer professionele look: je gebruikt sneller een statief, omdat je denkt in losse shots die in relatie staan tot elkaar, beperkt het zoomen of wild pannen en je hebt een bepaald doel voor ogen.

Eigenschappen

Begin met het bepalen van de acties. Denk eerder specifiek dan algemeen. Ga dus voor ‘groenten fijn snijden’, in plaats van ‘koken’, ‘vriend ophalen’ in plaats van met de ‘auto rijden’. Het moeilijkste is uiteraard om visueel te voorspellen wat er juist gaat gebeuren. ‘Anticipating the action’. Dit lijkt heel intuïtief, maar heeft meer te maken met een degelijke planning vooraf. Een andere eigenschap is variatie. Goede beeldsequenties worden opgebouwd door verschillen in cadrages, hoeken, perspectieven, afstand tot de personen en composities. Door het specifieke op te zoeken, goed vooraf te plannen en variëteit aan te brengen krijg je sterke sequenties. Geen enkel shot is gelijk, maar sequenties kan je wel indelen in een aantal ‘patronen’:

Two-shot sequentie: zelfs met slechts twee shots kan je een sequentie opbouwen. Een persoon of een voorwerp capteren vanuit twee hoeken bijvoorbeeld. Je ziet dit vaak bij interviewsituaties. Je mastershot is dan een typisch interviewkader, borstshot bijvoorbeeld, dicht tegen de as gedraaid. Je tweede shot is een ruimer shot, vanop afstand gedraaid, iets verder weg van de as.

Three-shot sequentie: een combinatie van een totaal-, medium- en close-shot van dezelfde persoon of voorwerp, vaak vanop verschillende afstanden gefilmd. Normaal gezien start je met je ruim shot en ga je zo dichter.

2    2b

3

(Bron: Time)

Five-shot sequentie: ook een opeenvolging van totaal-, medium- en close-shot in combinatie met wisselende perspectieven.

Voorbeeld:

  • Close-up van een handeling: WAT gebeurt er?
  • Close-up van het gezicht: wie doet het?
  • Totaalshot: waar gebeurt het?
  • Overshouldershot: toont de relatie tussen personen, voorwerpen of handelingen
  • Ander perspectief of ongewoon kader: toont specifieke verhaalcontext

Eens je deze basissequenties onder de knie hebt kan je creatief gaan combineren tot complexere beeldsequenties. Verschillende beeldsequenties vormen een scène. Al je scènes na elkaar vormen je verhaal.

Voorbeeld:

video_sequence_pic

  1. Establishing shot
    2. Medium shot hoofdpersonage
    3 en 5. reactieshot/cutaway tweede personage
    4. Close-up hoofdpersonage
    6. Totaalshot van beide personages in hun omgeving

 

Valkuilen

Beeldsequenties zijn een goede oplossing om je verhaal visueel te vertalen, maar niet altijd even evident. Denk maar aan eenmalige events. Je hebt dan niet altijd de tijd om verschillende shots, uit verschillende standpunten te capteren. Je moet snel beslissingen maken en je hebt vaak maar één kans.Een ander struikelpunt is het ineenzetten van scènes. Je beeldsequentie opbouwen met andere woorden. Je zal mensen echt moeten vertellen welke handeling ze op welk moment moeten doen voor de camera. En waarschijnlijk zullen ze diezelfde actie een aantal keren moeten herhalen. Hier speelt ook het ethische. Kan je een bepaalde actie, bijvoorbeeld gaan fietsen door de stad, in beeld brengen als die persoon nooit fietst? In een toeristische reportage? Uiteraard. In een stuk over alternatief vervoer? Hopelijk twijfel je nu.Nog een aandachtspunt is de continuïteit van je beeldsequentie. Het geheel mag niet te getelefoneerd overkomen. Een typische beginnersfout is vragen om acties trager te gaan doen omdat dit makkelijker is voor de cameraman. Allemaal goed en wel, maar de beweging komt dan wel heel onnatuurlijk en gekunsteld over. Vergeet ook de reactie niet van personen. Meestal leg je de nadruk op de actie, maar de reactie is soms interessanter of geeft meer informatie. Een beeldsequentie met te veel variatie aan shots zal de kijker desoriënteren, te weinig variatie zal dan weer voor jumpcuts (=beeldspringers) zorgen. Een moeilijke evenwichtsoefening dus.

Tips & trics

Na een tijdje ga je heel intuïtief beeldsequenties opnemen. Maar voor beginners zijn er wel een aantal tips. Probeer de tijd te nemen om je onderwerp ter plaatse te observeren. Tijdens die observatie denk je na over de mogelijke shots, afstanden, composities, perspectieven. Kijk goed rond: wat met het decor, achtergrond en lichtinval? Hoe beweegt de persoon in de ruimte en hoe ga je hem volgen? Wanneer je aan het filmen bent, ben je eigenlijk al aan het monteren. Shooting for the edit heet dat. Het kan zelfs zijn dat je de rushes gaat gebruiken in de volgorde dat je ze hebt gefilmd. Dat wil dus zeggen dat je op de set de volgorde bepaalt. In de montage kan je dan nog altijd shots laten vallen. Film niet enkel totaalshots. Die zijn heel natuurlijk, wij kijken ook meestal in totaalshots. Detailshots, borstshot of close-up, zijn echter interessanter en makkelijker om te intercutten binnen een beeldsequentie. Gebruik verschillende shots voor verschillende effecten. Je kan starten met een totaalshot om een overzicht te geven. Maar je kan ook starten met een close-up om een bepaald detail te tonen en te gaan teasen. De kijker weet niet goed waar hij zit, over wie het gaat en wat de actie juist is. Je creëert een verwachtingspatroon bij de kijker.

In de volgende NYT video zie je hoe effectief het gebruik van close shots kan zijn.

5  2a

3a

4a

Be the first to comment on "BEELDSEQUENTIES, een hulpmiddel voor beeldjournalisten"

Leave a comment

Your email address will not be published.


*


Twitter Auto Publish Powered By : XYZScripts.com